Omschrijving
De Dom van Pisa, officieel de kathedraal van Santa Maria Assunta, is het meesterwerk van de Pisaanse romaanse bouwkunst en het hart van de Piazza dei Miracoli, naast de Toren. Wit en grijs marmer, een gevel vol loggia's, vijf beuken binnen: de rijkdom van een zeerepubliek op het hoogtepunt van haar macht.
Buiten heeft de gevel vier rijen boven elkaar geplaatste loggia's en inlegwerk van gekleurd marmer; bovenaan staat de Madonna met Kind van Andrea Pisano, en op de hoeken de vier evangelisten van Giovanni Pisano. De drie portalen hebben bronzen deuren die na de brand van 1595 opnieuw zijn gemaakt in het atelier van Giambologna.
Aan de achterkant is de Porta di San Ranieri, rond 1180 gegoten door Bonanno Pisano, met vierentwintig panelen met verhalen uit het Nieuwe Testament. Het is de enige deur die de brand overleefde en eeuwenlang was dit de ingang van de Pisanen: de edelen kwamen via de via Santa Maria, die precies hier uitkomt.
Binnen heeft de Dom een verguld kassetteplafond met het wapen van de Medici en een ongewone ellipsvormige koepel, met encaustiek beschilderd door Orazio Riminaldi, die aan de pest stierf voordat hij klaar was. In de apsis is het mozaïek met het gezicht van Johannes van de hand van Cimabue, 1302: zijn laatste werk en het enige dat met zekerheid is gedocumenteerd.
De preekstoel van Giovanni Pisano, uit 1302-1310, geldt als het meesterwerk van de Italiaanse gotische beeldhouwkunst. In plaats van zuilen heeft hij gebeeldhouwde Deugden, en de panelen zijn licht gebogen, een noviteit. In het rechterdwarsschip staat het graf van Hendrik VII, de keizer die stierf terwijl hij tevergeefs Florence belegerde.
De bouw begon in 1064, met een tiende van de buit van de expeditie naar Palermo. Architect Buscheto mengde klassieke, Byzantijnse, Lombardische en vooral islamitische stijlen, een weerspiegeling van de Pisaanse kooplieden die zich in de Middellandse Zee thuis voelden. De kerk werd in 1118 ingewijd.
In de nacht van 24 op 25 oktober 1595 verwoestte een brand een groot deel van de decoraties. De preekstoel bleef gespaard, maar werd tijdens de restauraties gedemonteerd en pas in 1926 weer opgebouwd, op een andere plek en met de stukken in een andere volgorde dan het origineel.
Niet missen
• De preekstoel van Giovanni Pisano.
• De Porta di San Ranieri.
• Het mozaïek van Cimabue.
• De koepel van Riminaldi.
• Het graf van Hendrik VII.
Wist je dat?
• De kroonluchter in het midden van het schip heet «van Galilei»: volgens de legende begreep hij de slingerwetten door hem te zien zwaaien. Maar het kleinere origineel hangt in het Camposanto.
• Op een marmeren plaat aan de noordkant zitten de «klauwkrassen van de duivel»: ze zouden van aantal veranderen elke keer dat iemand ze telt.
• Op 25 maart, het Pisaanse nieuwjaar, verlicht om twaalf uur zonnetijd een zonnestraal een marmeren ei naast de preekstoel.
Buiten heeft de gevel vier rijen boven elkaar geplaatste loggia's en inlegwerk van gekleurd marmer; bovenaan staat de Madonna met Kind van Andrea Pisano, en op de hoeken de vier evangelisten van Giovanni Pisano. De drie portalen hebben bronzen deuren die na de brand van 1595 opnieuw zijn gemaakt in het atelier van Giambologna.
Aan de achterkant is de Porta di San Ranieri, rond 1180 gegoten door Bonanno Pisano, met vierentwintig panelen met verhalen uit het Nieuwe Testament. Het is de enige deur die de brand overleefde en eeuwenlang was dit de ingang van de Pisanen: de edelen kwamen via de via Santa Maria, die precies hier uitkomt.
Binnen heeft de Dom een verguld kassetteplafond met het wapen van de Medici en een ongewone ellipsvormige koepel, met encaustiek beschilderd door Orazio Riminaldi, die aan de pest stierf voordat hij klaar was. In de apsis is het mozaïek met het gezicht van Johannes van de hand van Cimabue, 1302: zijn laatste werk en het enige dat met zekerheid is gedocumenteerd.
De preekstoel van Giovanni Pisano, uit 1302-1310, geldt als het meesterwerk van de Italiaanse gotische beeldhouwkunst. In plaats van zuilen heeft hij gebeeldhouwde Deugden, en de panelen zijn licht gebogen, een noviteit. In het rechterdwarsschip staat het graf van Hendrik VII, de keizer die stierf terwijl hij tevergeefs Florence belegerde.
De bouw begon in 1064, met een tiende van de buit van de expeditie naar Palermo. Architect Buscheto mengde klassieke, Byzantijnse, Lombardische en vooral islamitische stijlen, een weerspiegeling van de Pisaanse kooplieden die zich in de Middellandse Zee thuis voelden. De kerk werd in 1118 ingewijd.
In de nacht van 24 op 25 oktober 1595 verwoestte een brand een groot deel van de decoraties. De preekstoel bleef gespaard, maar werd tijdens de restauraties gedemonteerd en pas in 1926 weer opgebouwd, op een andere plek en met de stukken in een andere volgorde dan het origineel.
Niet missen
• De preekstoel van Giovanni Pisano.
• De Porta di San Ranieri.
• Het mozaïek van Cimabue.
• De koepel van Riminaldi.
• Het graf van Hendrik VII.
Wist je dat?
• De kroonluchter in het midden van het schip heet «van Galilei»: volgens de legende begreep hij de slingerwetten door hem te zien zwaaien. Maar het kleinere origineel hangt in het Camposanto.
• Op een marmeren plaat aan de noordkant zitten de «klauwkrassen van de duivel»: ze zouden van aantal veranderen elke keer dat iemand ze telt.
• Op 25 maart, het Pisaanse nieuwjaar, verlicht om twaalf uur zonnetijd een zonnestraal een marmeren ei naast de preekstoel.